Dagen van herdenking

Tegenover mij, zit een meisje op haar eigen balkon me ongegeneerd aan te staren. Het is alsof ze niet veel anders doet dan op dat balkon zitten, ik zie haar bijna elke avond. Ze lijkt gevangen in haar eigen wereldje, en de tralieconstructie die haar balkon beschermt, maakt de situatie nog symbolischer. Haar kleding doet al iets vermoeden, net te ouwelijk voor haar leeftijd, net te warm voor het weer van nu. De kleding van haar moeder en vader bevestigen wat ik al dacht. Dit meisje is een van de vele traditionele Chassidiem Joden in mijn buurt. De mannen lopen met gebedsriemen onder hun overhemd, met keppeltjes, zwarte hoeden en traditionele baarden, de vrouwen met pruiken, mutsjes en hoedjes en warme kousen en lange rokken. Je ziet hier overal restaurantjes met kosher eten, er is zelfs een koshere MacDonalds in de plaatselijke shopping, winkels met Joodse namen, pruikenwinkels... Iets minder opvallend zijn de verschillende synagoges en Joodse centra in onze buurt. Van buiten zie je vaak bijna niets, de gebouwen staan in winkelstraten of zijn tussen woningen en restaurantjes gepropt. Het eerste waaraan je de gebouwen kan herkennen, is de beveiliging. Elk Joods gebouw heeft permanente politiebewaking in de vorm van een klein bouwkeet-hokje met bewaker erin. Sommige gebouwen hebben hekken voor het gebouw, de meeste hebben grote cementen blokken van wel anderhalve meter hoog als bescherming tussen de straat en het gebouw. In 1992 en in 1994 werd hier in Buenos Aires respectievelijk de Israëlische ambassade en het Israelisch-Argentijnse centrum getroffen door autobommen die samen meer dan 100 doden veroorzaakte. Een gebeurtenis die diepe sporen heeft achtergelaten in de gemeenschap. Het Israelisch-Argentijnse centrum staat bij mij om de hoek, een indrukwekkend, maar vooral verdrietig gebouw om te zien. Aan de ene kant bestaat het uit een hoge muur, met twee stalen deuren, ver uit elkaar. Identificatie om binnen te komen is verplicht, en wordt altijd gevraagd door de mannetjes bij de deur. De andere kant heeft alleen een groot zwart bord met de namen van de slachtoffers, geschilderd met grote witte penseelstreken. Een aanklacht die eindigt met de woorden "Justicia y memoria. Recordar el dolor que no cesa" (Gerechtigheid en herinnering. Herinner de pijn die altijd blijft). Weinig woorden, maar het gebouw spreekt voor zich.

Afgelopen week waren het de herdenkingen van deze twee gebeurtenissen en volgende week is het Dia de Memoria, de dag van herdenking van de waarheid en gerechtigheid, voor de slachtoffers van de militaire dictatuur van Argentinie. Die week wil ik ook naar Plaza de Mayo gaan, waar nog elke donderdag de moeders en oma's van verdwenen slachtoffers uit de Vuile Oorlog protesteren en aandacht vragen voor de gruweldaden uit die periode. Duizenden mensen werden toen opgepakt en verdwenen zonder enig spoor. Kinderen van die slachtoffers werden als ze jong genoeg waren, vaak geadopteerd door mensen uit het leger, de, soms letterlijk, moordenaars van hun biologische ouders. Vandaag de dag zijn er dus nog steeds personen die niet weten wie ze ‘echt' zijn, nog steeds voorgelogen over hun ware afkomst. Feiten die zo hard en onbegrijpbaar zijn, dat je ze eigenlijk niet wil weten. Toch vind ik het belangrijk me hier meer in te verdiepen. Buenos Aires lijkt op het eerste gezicht een Westerse en moderne stad. Toch heeft haar geschiedenis diepe schade berokkend, waar Argentinië, soms zichtbaar, soms onzichtbaar, nog elke dag mee worstelt.

0 reacties | Reageer

Het dagelijkse leven in Buenos Aires

Vanaf mijn balkonnetje zie ik elke dag Buenos Aires in het klein voorbij gaan. Het stampende ritme van het verkeer dat echt nooit stopt. De bussen, de taxi's, de parkeergarage voor mijn deur, die 24 uur per dag met een aller-lieflijkste bel de vertrekkende auto's aankondigt. Op straat is de snelste en gevaarlijkste automobilist koning en dat zal je weten ook, met een concert van getoeter als beloning. De stoep heeft voor de voetganger hele andere gevaren in petto. In Buenos Aires rondlopen betekent altijd naar beneden kijken en de kuilen, hondenpoep, losse tegels en wiebelende planken over gaten ontwijken. Helemaal leuk is t als het geregend heeft, want dan betekent staan op losse stoeptegels ook nog opspattend modderwater. En dan heb ik het nog niet gehad over de heerlijke dikke druppels condens die je onverwacht in je nek of op je hoofd verassen, cadeautje van de airconditioning-machines die aan de buitenkant van de gebouwen hangen.

Ook het leven op straat gaat continu door. Vooral op de grote avenida's lopen stromen mensen, op weg naar winkels, de kiosk, de wasserette, werk of studie. En altijd met ontmoeting of een korte stop tussendoor in één van de duizenden cafeetjes die Buenos Aires heeft,  voor een kopje koffie en een zoet croissantje, de medialuna (halve maantjes). Qua kledingstijl zie je hier van alles, opgedirkt of gewoon casual, de jongeren vooral geobsedeerd met punk, rock of gothic, en iedereen heeft tatoeages. Maar welke stijl je ook hebt, in Argentinië moet je hele outfit ‘matchen'. Vooral de vrouwen hebben zich dit goed eigen gemaakt. De jonge meiden, gewoontjes gekleed in T-shirtjes en rokjes, hebben altijd bijpassende slippers, kettingen of oorbellen, oudere dametjes in een wat elegantere versie, zijn perfect gekleed en gekapt mét de bijpassende grote zonnebril.

De andere kant van de stad zie je ‘s avonds, wanneer het leven van de gewone porteño (Buenos Aires inwoner)  zich heeft verplaatst naar de restaurants, bars of boliches (disco's). Dan wordt de straat van de zwervers en de cartoneros. Cartoneros zijn mensen, ook vrouwen, maar uiteindelijk vooral mannen, die als werk vuilnis, vooral papier, recycleren. Het zijn geen daklozen, maar wel vaak arme mensen, gedwongen tot dit zware en ondankbare werk. Overdag zijn ze al bezig, altijd en overal papier en karton aan het verzamelen en op te stapelen, en te bewaren in hele grote zakken op die ze bepaalde punten op de stoep bewaren. Vaak hebben cartoneros elk hun eigen gebied in de stad. ‘s Nachts wordt alles op vrachtwagentjes geladen om dan in te leveren bij grote recycleer-centra. Als de cartoneros klaar zijn, halen de vuilnismannen van de stad de resten van het vuilnis op, dat door de cartoneros opengemaakt en doorzocht, is achtergelaten. De troep die dan nog achterblijft, wordt elke nacht trouw opgeveegd door een vuilnisman te voet. Om de straat dan rond zonsopgang weer schoon achter te laten voor de chaos van de volgende dag.

0 reacties | Reageer